Wie met spraakopnames werkt, weet hoe bepalend een ruimte kan zijn voor het geluid. Naast de stem en de microfoon spelen vorm en grootte van de kamer of spreekcel waarin wordt opgenomen een zeer bepalende rol in het geluid van de opname. Over het algemeen geldt dat niet als iets positiefs: je wilt de ruimte niet horen, alleen de stem. Een deel van de door de ruimte veroorzaakte problemen kunnen worden opgelost met een goed ingestelde equalizer.
Waarom klinkt elke opnameruimte anders?
Elke kamer, groot of klein, heeft zijn eigen klank. Simpel gezegd: bepaalde frequenties (toonhoogtes) passen precies tussen twee oppervlakken. De muren links en rechts, voor en achter, maar vergeet ook zeker niet de vloer en het plafond. De afmetingen van de ruimte zorgen er zo voor dat op sommige frequenties een resonantie ontstaat: een toon die harder klinkt dan andere. Wie ervan houdt om lekker te zingen in de badkamer, kent dit vast.
Helpt een akoestisch behandelde spreekcel?
Veel voice-overs hebben een akoestisch behandelde spreekcel, waardoor die weerkaatsingen enigszins worden beperkt. Maar om dat echt goed aan te pakken voor alle frequenties die voor spraak een rol spelen, zou je constructies nodig hebben die in een spreekcel niet passen.
Omdat ik zelf ook veel met muziek werk, heb ik mijn studio laten bouwen door een expert (Jelle van der Voet, Pinna Acoustics) die zeer nauwkeurig uitrekent en bouwt wat er nodig is om de ruimte perfect te laten klinken. De isolatie en de wandopbouw binnen de geïsoleerde ruimte zijn op sommige punten meer dan een meter dik. In de praktijk volstaat voor alleen spraakopname een goed gebouwde spreekcel of opnameruimte in combinatie met wat equalizen achteraf.
Wat moet je instellen op zo'n equalizer?
Hoe weet je welke frequenties een rol spelen? Het leuke van geluid (oké, leuk is subjectief, maar ik ben nou eenmaal een geluidsnerd) is dat je er vrij goed mee kunt rekenen. Natuurlijk is een audio-technicus met een getraind oor het beste eindoordeel, maar als je niet goed weet hoe je zoiets aanpakt, kun je al gericht beginnen door de problemen in de ruimte te identificeren.
Je kunt vaststellen welke resonanties er gaan optreden in een ruimte waarvan je de afmetingen kent. Dat is wat deze calculator doet: vul de afmetingen van je ruimte in en je ziet welke frequenties gaan resoneren, met een concreet EQ-voorstel per frequentie (cut en Q-factor).
Maakt het uit of je een mannen- of vrouwenstem opneemt?
Ja. Frequenties die je niet produceert, gaan ook niet resoneren. Je kunt daarom instellen of je een mannenstem of vrouwenstem hebt, of dat je rekening wilt houden met beide. De calculator laat dan alleen de resonanties zien die voor dat stembereik relevant zijn.
Maakt het uit waar je staat of zit tijdens de opname?
Inderdaad, dat heeft ook invloed. Op de ene plek in de kamer bouwt een resonantie veel meer druk op dan op de andere; vooral hoeken en plekken vlak bij een muur zijn ongunstig. Klik in de schematische afbeelding op de vloer om aan te geven waar je gaat staan of zitten: de berekening en het EQ-voorstel passen zich aan die positie aan.
Hoe gebruik je het resultaat van de calculator?
De resulterende grafiek in het tabblad EQ kun je overnemen in de software waarin je werkt. De output van de tool kun je ook afdrukken of opslaan als PDF, inclusief het volledige rapport met oordeel en advies over je ruimte. De aangegeven punten zijn een startpunt om mee te werken. Het hoofddoel is begrip te krijgen van de invloed van een kamer.
Uiteindelijk krijg je altijd het beste resultaat door op te nemen in een goed gebouwde studio.
